Cv en verwarming

Verwarming is het soort werk waar loodgieter en ketelmonteur elkaar raken. Wij pakken alles op wat met het waterzijdige deel te maken heeft: leidingen, radiatoren, kranen, druk, lucht en slib. Aan het gasgedeelte van de ketel komen we niet, want daar is een aparte certificering voor. Die grens houden we scherp, en we zeggen het je direct als je klacht daaraan de andere kant van de streep ligt.

We werken in Zoetermeer, Den Haag en de dorpen daaromheen. In de Zoetermeerse wijken uit de jaren zeventig en tachtig zien we veel systemen die inmiddels aan hun tweede of derde ketel toe zijn, met leidingwerk dat er al vijftig jaar ligt. Dat is meestal prima, maar het slibt wel dicht. In de oudere Haagse woningen komen we nog geregeld eenpijpssystemen tegen en radiatoren die ooit zonder inregeling zijn bijgeplaatst, met als gevolg dat de voorkamer kookt en de achterkamer koud blijft.

De klassieke drie: lucht, slib en druk

Bijna alle klachten over verwarming die niet warm wordt, komen neer op een van deze drie.

Lucht hoor je. Een klokkend of ruisend geluid in de radiator of in de leiding, en een radiator die bovenaan koud blijft. Lucht komt in het systeem via het bijvullen, via een minieme lekkage waar bij afkoeling lucht naar binnen wordt gezogen, of door corrosie in het systeem zelf. Ontluchten helpt, maar als je elke twee maanden moet ontluchten, is er iets anders aan de hand.

Slib voel je. Een radiator die bovenaan warm is en onderaan koud, of een systeem dat traag op temperatuur komt. Slib is magnetiet: fijne roestdeeltjes die ontstaan doordat zuurstof met het staal in de radiatoren reageert. Het zakt naar de laagste punten en knijpt daar de doorstroom af. In een systeem van dertig jaar oud zonder filter zit gegarandeerd slib. Chemisch spoelen en daarna een magneetfilter plaatsen lost het duurzaam op.

Druk zie je op de manometer. Koud hoort de druk rond 1,2 tot 1,5 bar te staan, warm mag hij oplopen tot ongeveer 2 bar. Zakt de druk onder 1 bar, dan slaat een moderne ketel af. Bijvullen is dan de tijdelijke oplossing, maar het echte werk is uitzoeken waar het water blijft.

Radiatoren

Een radiator vervangen is een overzichtelijke klus, mits de aansluitmaten kloppen. Wij meten de hart-op-hart-afstand van de aansluitingen en de hoogte, en kijken of het een aansluiting van onderen of van de zijkant is. Bij een moderne paneelradiator met onderaansluiting middenonder past bijna alles, bij oudere radiatoren met zijaansluiting is de maatvoering krapper.

Verplaatsen doen we het liefst op een moment dat er toch iets aan de vloer gebeurt. Ligt er een houten vloer met een kruipruimte eronder, dan kunnen we de leidingen van onderaf leggen zonder de vloer eruit te halen. Ligt er beton, dan gaat het meestal langs de plint of via een koof.

Een handdoekradiator in de badkamer is een populaire klus en tegelijk eentje waar we vaak moeten temperen: een handdoekradiator geeft veel minder vermogen dan een gewone paneelradiator van dezelfde afmeting. Als de badkamer nu net warm genoeg wordt, wordt hij met alleen een handdoekradiator te koud. Dan is elektrische bijverwarming of een groter model de oplossing.

Inregelen loont

Een systeem dat niet is ingeregeld verdeelt het warme water over de weg van de minste weerstand. De radiator het dichtst bij de ketel krijgt de meeste flow, die op zolder krijgt weinig. Het gevolg is dat je de thermostaat hoger zet dan nodig om de verste kamer warm te krijgen.

Inregelen betekent dat we per radiator de doorstroom instellen op wat die radiator nodig heeft, meestal met de voetventielen. Dat is een paar uur werk en levert in de praktijk een lagere retourtemperatuur op. Bij een hr-ketel betekent een lagere retourtemperatuur meer condensatie en dus een hoger rendement. Bij een warmtepomp is het zelfs een voorwaarde om het systeem goed te laten draaien.