Waterleiding aanleggen, vervangen en repareren

Waterleiding is het soort werk waar je niets van ziet als het goed gedaan is. Geen tikkende leidingen, geen drukverschil als iemand de kraan opendraait, geen natte plek na drie jaar. Dat zit hem in de details: het juiste materiaal, genoeg beugels, de bochten ruim genoeg en elke verbinding op de juiste manier gemaakt.

We leggen leidingwerk aan in Zoetermeer, Den Haag en de dorpen daaromheen. Dat varieert van een enkele kraan verplaatsen tot het complete leidingwerk voor een uitbouw of een verbouwde badkamer. In vooroorlogse Haagse woningen komt daar vaak het vervangen van oude loden of stalen leidingen bij. In de Zoetermeerse wijken uit de jaren zeventig en tachtig gaat het meestal om koper dat aan vervanging toe is of om een uitbreiding voor een nieuwe keuken.

Wanneer vervangen verstandig is

Er zijn drie momenten waarop het slim is om leidingen te vervangen, ook al lekken ze nog niet.

Als je toch aan het verbouwen bent. De vloer ligt eruit, de muur is open, het keukenblok staat op straat. Dan kost het vervangen van dertig jaar oud leidingwerk een fractie van wat het later apart kost. Dit is verreweg het beste moment.

Bij loden leidingen. Lood geeft kleine hoeveelheden af aan het drinkwater, vooral als het water lang stilstaat. Voor volwassenen is het risico klein, voor jonge kinderen en zwangeren is het advies duidelijk: vervangen. In een deel van de vooroorlogse Haagse voorraad ligt dit nog. Vervangen is geen dagenlang project, meestal is het één tot twee dagen.

Bij zichtbaar roestende stalen leidingen. Verzinkt staal roest van binnenuit dicht. Zie je bruine strepen bij de koppelingen of komt er bij het aanzetten van een kraan even bruin water, dan is de leiding aan het einde van zijn leven. Op dat moment een leiding repareren is doorgaans zonde van het geld, want de volgende breuk komt binnen een paar jaar op een andere plek.

Materiaal en werkwijze

We werken met koper en met meerlagenbuis. Koper gebruiken we op zichtbare plekken, bij aansluitingen op een cv-ketel of geiser, en waar mechanische belasting of hitte een rol speelt. Meerlagenbuis leggen we in vloeren, muren en kruipruimtes, in één lengte van verdeler naar tappunt, zodat er geen koppeling in de vloer zit. Geen koppeling in de vloer betekent geen lekkage in de vloer.

Alle verbindingen worden geperst of gesoldeerd. Knelkoppelingen gebruiken we alleen op plekken die bereikbaar blijven, bijvoorbeeld onder een gootsteen of achter een luik. Elke leiding wordt netjes gebeugeld, met genoeg afstand voor uitzetting, zodat je geen tikkende leidingen krijgt als het warme water aangaat.

Bij oplevering krijg je een simpele schets of foto's van waar de leidingen lopen. Dat lijkt overbodig maar is het niet: over twee jaar hang je een keukenkastje op en wil je weten waar je wel en niet kunt boren.

Waterdruk en doorstroom

Lage waterdruk is een van de meest gemelde klachten en tegelijk een van de meest verkeerd gediagnosticeerde. Voordat we ergens aan beginnen, meten we drie dingen: de statische druk in de meterkast, de druk bij het verst gelegen tappunt en de doorstroom in liters per minuut. Uit die drie getallen samen volgt vrijwel altijd de oorzaak.

Is de druk in de meterkast al laag, dan ligt het aan de aanvoer vanaf de straat en moeten we bij het waterbedrijf zijn. Is de druk goed maar de doorstroom slecht, dan zit er een vernauwing in je eigen leidingwerk. Is alles goed behalve bij één kraan, dan is het bijna altijd de perlator of het inlaatfilter van die kraan.

Buitenkraan en vorst

Een buitenkraan is een kleine klus met één belangrijk detail: de vorstvrije afsluiter binnen. Zonder die afsluiter vriest de leiding bij de eerste stevige nachtvorst kapot, meestal net binnen de gevel waar je het niet ziet. We plaatsen daarom altijd een aftapbare binnenkraan, zodat je in november de leiding kunt leeg laten lopen en er in maart weer zonder zorgen aan draait.