Gaslucht in huis: dit doe je direct

Er zijn weinig dingen in huis waarbij de volgorde van je handelingen zoveel uitmaakt als bij gaslucht. Niet omdat de kans op een explosie groot is, want die is klein, maar omdat de handelingen die je normaal automatisch doet, precies de verkeerde zijn.

Dit stuk is kort en praktisch. Lees het één keer nu, dan hoef je het niet te lezen op het moment dat het telt.

De vijf dingen die je meteen doet

1. Doe geen enkele schakelaar aan of uit. Niet het licht, niet de afzuigkap, niet de deurbel, en trek geen stekker uit het stopcontact. In elke schakelaar ontstaat op het moment van schakelen een kleine vonk. Dat is normaal gesproken volstrekt onschuldig, maar niet in een ruimte met gas in de lucht.

2. Zet ramen en deuren open. Zoveel mogelijk, en zo snel mogelijk. Verdunning is het effectiefste dat je kunt doen. Gebruik geen ventilator, want die heeft een motor met een schakelaar.

3. Draai de hoofdgaskraan dicht, als je er veilig bij kunt. Die zit in de meterkast, bij de gasmeter. Het is een kwartslagkraan: staat hij in lijn met de leiding dan is hij open, staat hij dwars dan is hij dicht. Kom je er niet veilig bij, sla deze stap dan over.

4. Ga naar buiten en neem huisgenoten mee. Ook de huisdieren.

5. Bel 0800-9009. Buiten, niet binnen. Dat is het landelijke storingsnummer, gratis en dag en nacht bereikbaar. De netbeheerder komt er direct op af en is de enige partij die het gasnet mag afsluiten.

Bij een harde sissende geluid, bij een duidelijke gaswolk, of als iemand onwel wordt: bel 112.

Wat je niet moet doen

Zelf op zoek gaan met een aansteker. Dat is geen grap uit een oude film, het gebeurt nog steeds. Er is één manier om een gaslek op te sporen zonder risico en dat is met lekzoekvloeistof of een gasdetector.

Wachten tot het overwaait. Gaslucht die vanzelf verdwijnt betekent niet dat het lek weg is. De wind kan gedraaid zijn, of de concentratie kan tijdelijk lager zijn. Bel altijd.

Denken dat het wel de buren zullen zijn. Bel toch. De netbeheerder komt en kijkt, en als het inderdaad bij de buren zit, dan hebben die er ook wat aan.

Je gaskraan weer opendraaien nadat de netbeheerder hem heeft gesloten. Die kraan is gesloten omdat er iets mis is. Hij gaat pas weer open als een installateur de installatie heeft gecontroleerd en vrijgegeven.

Waar gaslekken meestal vandaan komen

De gasslang achter het fornuis. De klassieker. Op elke rubberen gasslang staat een jaartal, en de gangbare slangen gaan tien jaar mee. Daarna verhardt het rubber en scheurt het van binnenuit, ook als de buitenkant er nog prima uitziet. Kijk vandaag even achter je fornuis: staat er een jaartal ouder dan tien jaar, laat hem vervangen. Dat is een klus van een kwartier.

Een aansluiting die met de hand is aangedraaid. Wie zelf een fornuis heeft aangesloten, heeft de wartel meestal net niet dicht. Een lekkage van enkele liters per uur ruik je niet en meet je alleen met apparatuur.

Een oude gaskraan die stroef is geworden. Kranen die jarenlang niet zijn bewogen, gaan lekken langs de spindel op het moment dat je ze eindelijk weer bedient.

Een afgedopte leiding die niet echt is afgedopt. Bij de overstap naar inductie blijft de gasleiding vaak achter met een rubber dopje op de slangpilaar. Dat is geen afsluiting maar uitstel. Een leiding hoort vast, geschroefd of gesoldeerd te worden afgedicht.

Werkzaamheden in huis. Een schroef door een leiding bij het ophangen van een keukenkastje. Zeldzaam, maar het gebeurt.

Koolmonoxide is een ander verhaal

Gaslucht ruik je. Koolmonoxide niet, en dat is precies wat het gevaarlijk maakt. Het is kleurloos, reukloos en het ontstaat niet bij een lek maar bij onvolledige verbranding in een cv-ketel, geiser, gashaard of kachel.

De symptomen zijn vaag en worden vaak verward met griep: hoofdpijn, misselijkheid, duizeligheid, slaperigheid, concentratieproblemen. Het herkenningspunt is dat de klachten verdwijnen zodra je buiten bent en terugkomen als je weer binnen bent. Klagen meerdere huisgenoten of huisdieren tegelijk, dan is dat een sterk signaal.

Hang een koolmonoxidemelder op als je een gastoestel in huis hebt. Let daarbij op drie dingen: koop er een met een keurmerk, hang hem in dezelfde ruimte als het toestel, en hang hem op ademhoogte, niet aan het plafond zoals een rookmelder. Koolmonoxide heeft ongeveer dezelfde dichtheid als lucht en stijgt niet op.

Na de melding

De netbeheerder controleert de aansluiting en de meter en sluit af als dat nodig is. Zit het probleem in je binneninstallatie, dus in de leidingen of toestellen in je woning, dan mag de netbeheerder dat niet repareren. Daar komt een installateur bij.

Wij pakken het leidingwerk op: aansluiting herstellen, kraan vervangen, leiding verleggen of afdoppen. Elke klus sluiten we af met een dichtheidsproef, waarbij de installatie op overdruk wordt gebracht en de druk gedurende een vastgestelde tijd stabiel moet blijven. Je krijgt de meetwaarden op papier. Voor de cv-ketel zelf verwijzen we naar een gecertificeerde ketelmonteur, want daar is een aparte certificering voor.