Waterdruk te laag? Oorzaken en oplossingen

Lage waterdruk is een van de meest gemelde klachten in huis, en tegelijk een van de meest verkeerd gediagnosticeerde. Mensen kopen een drukverhoger terwijl de druk prima is, of vervangen een kraan terwijl het aan de leiding ligt.

Dat komt doordat we twee verschillende dingen door elkaar halen: druk en doorstroom. Ze voelen hetzelfde aan de douchekop maar hebben verschillende oorzaken en verschillende oplossingen.

Druk en doorstroom zijn niet hetzelfde

Druk is hoe hard het water in de leiding staat, gemeten in bar. Dat is een statische eigenschap: je kunt hem meten met alle kranen dicht.

Doorstroom is hoeveel water er per minuut doorheen komt, gemeten in liters per minuut. Dat meet je juist met de kraan open.

Het verschil is belangrijk. Een leiding die van binnen half dichtgeslibd is met roest, heeft nog steeds volle druk als alles dicht staat. Zodra je de kraan opendraait, zakt de druk in omdat er te weinig water doorheen kan. Een drukverhoger lost dat niet op, want die pompt tegen dezelfde vernauwing aan.

De test die tien minuten kost

Stap 1: meet de doorstroom. Pak een emmer met een bekende inhoud, bijvoorbeeld tien liter. Zet de koude kraan in de keuken helemaal open en klok hoe lang het duurt tot de emmer vol is. Deel tien door het aantal seconden en vermenigvuldig met zestig: dat is je doorstroom in liters per minuut.

Onder de 8 liter per minuut is laag. Tussen de 8 en 12 is acceptabel. Boven de 12 is prima.

Stap 2: doe hetzelfde bij elk tappunt. Keuken, badkamer, wastafel, buitenkraan. Noteer de waarden.

Stap 3: interpreteer.

• Is de doorstroom overal laag? Dan zit het in de hoofdaanvoer of de hoofdkraan.
• Is de doorstroom bij één tappunt laag en elders normaal? Dan zit het in die ene kraan of de leiding ernaartoe.
• Is de doorstroom bij de koude kraan normaal maar bij de warme laag? Dan zit het in de warmwatertoevoer, de ketel of de geiser.

Met deze drie stappen heb je het probleem al voor tachtig procent gelokaliseerd.

De vijf meest voorkomende oorzaken

1. Een dichtgekalkte perlator

De perlator is het zeefje aan het uiteinde van je kraan. Hij mengt lucht door de straal en vangt tegelijk kalk en gruis op. Na een paar jaar zit hij dicht.

Dit is verreweg de meest voorkomende oorzaak van "één kraan doet het slecht" en tegelijk de goedkoopste oplossing. Schroef hem los, meestal met de hand of met een tang met een doekje eromheen, en leg hem een nacht in schoonmaakazijn. Spoel goed na en schroef hem terug.

2. Een half gesloten afsluiter

Elke wastafel en gootsteen heeft hoekstopkranen. Elke woning heeft een hoofdkraan. En na een verbouwing staat er nog wel eens iets niet helemaal open.

Bij een kwartslagkraan is het makkelijk te zien: staat de hendel in lijn met de leiding, dan is hij open. Bij een schroefkraan is het minder duidelijk. Draai hem helemaal open en dan een kwartslag terug, want helemaal opengedraaid kan hij op termijn vastlopen.

3. Dichtgeslibde stalen leidingen

Verzinkt staal, gebruikt in woningen tot ongeveer 1975, roest van binnenuit dicht. De binnendiameter loopt in vijftig jaar terug tot soms een derde van het oorspronkelijke, en de wand wordt tegelijkertijd dunner.

Herkennen: de doorstroom is overal in huis laag, en bij een kraan die een tijdje niet is gebruikt komt er eerst even bruin of oranje water. Bij de koppelingen zie je bruine strepen.

Dit is een structureel probleem. Ontkalken of doorspoelen helpt niet, want het is geen aanslag maar de leiding zelf. De oplossing is vervangen. Reken op 65 tot 110 euro per strekkende meter, afhankelijk van de bereikbaarheid.

4. Kalk in de handdouche of doucheslang

Specifiek voor de douche. De gaatjes in de sproeikop zetten dicht met kalk, en dat gaat sluipend.

Schroef de kop los en zet alleen de slang aan. Komt er dan een volle straal uit, dan weet je genoeg. Een nacht in azijn helpt vaak, en anders kost een nieuwe kop een tientje.

5. De aanvoer vanaf de straat

Zeldzaam in Nederland, maar het bestaat. Op een hoge verdieping in een oud pand, of aan het einde van een lange aftakking, kan de druk aan de meter al laag zijn.

Meet dit met een manometer op de tapkraan in de meterkast. Kom je onder de 1,5 bar met alles dicht, bel dan je waterbedrijf. Zij meten na en zijn verantwoordelijk voor de levering tot aan de meter.

Wanneer druk juist te hoog is

Het kan ook andersom. Boven de 6 bar krijg je klapperende leidingen, lekkende kranen en een verkorte levensduur van boilers en wasmachines. Als het overstortventiel van je cv regelmatig water afgeeft, kan een te hoge waterdruk in de woning de oorzaak zijn.

De oplossing is een drukreduceerventiel in de meterkast, dat de druk terugbrengt naar een ingestelde waarde. Kosten inclusief montage tussen de 250 en 400 euro.

Wat wij doen

We meten drie dingen: de statische druk in de meterkast, de druk bij het verst gelegen tappunt en de doorstroom in liters per minuut. Uit die drie getallen samen volgt vrijwel altijd de oorzaak, meestal binnen een half uur.

Dat kost inclusief voorrijden ongeveer 75 euro. Blijkt het iets kleins, dan verhelpen we het meestal in hetzelfde bezoek. Blijkt er een leiding aan vervanging toe, dan krijg je daar een aparte prijs voor en beslis je zelf wanneer.